Dự luật H.R. 11, được biết đến với tên gọi Americans First Immigration Act (Đạo luật Di trú Ưu tiên Nước Mỹ), đang đề xuất những thay đổi mang tính lịch sử đối với Đạo luật Di trú và Quốc tịch Mỹ (INA). Với mục tiêu cốt lõi là bảo vệ người lao động và các giá trị cốt lõi của Hoa Kỳ, dự luật này sẽ định hình lại toàn bộ bức tranh định cư Mỹ trong thời gian tới.
Với hơn 10 năm kinh nghiệm tư vấn di trú và định cư, Doslink tổng hợp chi tiết và phân tích ngắn gọn những tác động cốt lõi của đạo luật America First để giúp các nhà đầu tư và người lao động có sự chuẩn bị tốt nhất cho kế hoạch của mình.
Mục lục nội dung
ToggleĐạo luật America First là gì?
Đạo luật America First (H.R. 11) được thiết kế nhằm bảo vệ việc làm của người Mỹ và đảm bảo rằng những người nhập cư mang lại giá trị thiết thực cho nền kinh tế.
Dự luật này thay thế hoàn toàn hệ thống cấp visa định cư Mỹ diện việc làm (Employment-Based) truyền thống bằng một hệ thống tính điểm (Points-Based System) ưu tiên nhân tài – tương tự như Úc hay Canada, đồng thời siết chặt mạnh mẽ các diện bảo lãnh gia đình.
5 thay đổi trọng tâm của đạo luật America First
Xóa bỏ hoàn toàn xổ số thẻ xanh
Chương trình Visa đa dạng (Diversity Visa Lottery), vốn cấp 50.000 thẻ xanh mỗi năm thông qua hình thức bốc thăm, sẽ bị hủy bỏ hoàn toàn. Thay vào đó, hạn ngạch này sẽ được chuyển đổi và giới hạn ở mức 3.000 visa mỗi năm dành riêng cho diện Tu sĩ/Nhân viên Tôn giáo (Religious Workers).
Thu hẹp diện bảo lãnh gia đình (Nuclear Family)
Chính sách America First chấm dứt kỷ nguyên “di cư dây chuyền” bằng cách định nghĩa lại khái niệm gia đình cốt lõi.
- Chỉ giữ lại: Diện bảo lãnh cho Vợ/Chồng và Con cái dưới 21 tuổi của Công dân Mỹ hoặc Thường trú nhân.
- Xóa bỏ: Các diện bảo lãnh cho Cha Mẹ, Con cái đã trưởng thành, và Anh Chị Em của công dân Mỹ.
- Số lượng visa bảo lãnh gia đình cũng bị giới hạn ở mức tối đa 87.934 visa mỗi năm (có khấu trừ một số diện đặc biệt).
Ra mắt hệ thống di trú tính điểm (Points-Based System)
| Bảng tổng hợp tiêu chí cộng điểm được đề xuất | ||
|---|---|---|
| Tiêu chí | Số điểm cộng | Mô tả chi tiết |
| Mức lương & việc làm | Tối đa 35 điểm | Yêu cầu mức lương phải cao hơn từ 150% đến 500% so với mức lương trung bình của bang tùy thuộc vào bằng cấp. |
| Học vấn | Tối đa 35 điểm | Ưu tiên vượt trội cho các bằng cấp nhóm ngành STEM (Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật, Toán học) và Y khoa từ các trường Đại học tại Mỹ. Ví dụ: Bằng Tiến sĩ STEM tại Mỹ được 35 điểm. |
| Anh ngữ | Tối đa 8 điểm | Dựa trên phần vị (decile) của bài thi tiếng Anh chuẩn hóa như IELTS, Duolingo, … |
| Thành tựu xuất chúng | Đến 70 điểm | Dành cho những cá nhân đoạt giải Nobel (70 điểm) hoặc Huy chương Olympic (10 điểm). |
| Độ tuổi | Tối đa 6 điểm | Ưu tiên nhóm tuổi từ 18 đến dưới 36 tuổi (6 điểm); từ 36 đến dưới 45 tuổi (2 điểm). |
| Quân ngũ | 6 điểm | Dành cho những người có ít nhất 3 năm phục vụ danh dự trong quân đội Mỹ. |
Tình trạng thường trú nhân có điều kiện (2 năm)
Người nhập cư theo hệ thống tính điểm mới sẽ được cấp Thẻ xanh có điều kiện 2 năm. Để gỡ bỏ điều kiện và lấy thẻ xanh vĩnh viễn, đương đơn (và gia đình) phải chứng minh:
- Vẫn đang duy trì công việc được bảo lãnh (hoặc công việc khác có mức lương tương đương/cao hơn).
- Không vi phạm pháp luật hình sự.
- Không nhận bất kỳ phúc lợi công cộng nào (Means-tested public benefits) dựa trên thu nhập từ chính phủ.
Yêu cầu khắt khe hơn đối với doanh nghiệp Mỹ
Để bảo vệ người lao động bản địa, nhà tuyển dụng Mỹ phải đưa ra các cam kết pháp lý (Attestation) nghiêm ngặt:
- Đã nỗ lực tuyển dụng người lao động Mỹ nhưng không thành công.
- Không sa thải người lao động Mỹ để thay thế bằng người nhập cư trong vòng 90 ngày trước và trong suốt quá trình sử dụng lao động nhập cư.
- Phải trả mức lương đã cam kết trong ít nhất 3 năm. Mức phạt cho doanh nghiệp vi phạm có thể lên đến 50.000 USD cho mỗi lao động bị sa thải sai quy định.
Du học sinh có lợi thế gì trong đạo luật America First?
Dưới góc độ của Đạo luật America First (H.R. 11), du học sinh (đặc biệt là nhóm ngành STEM và sở hữu bằng cấp cao từ Mỹ) chính là nhóm đối tượng được hưởng nhiều đặc quyền và có lợi thế cạnh tranh lớn nhất trong hệ thống tính điểm mới.
Đạo luật này thiết kế những “đường tắt” cực kỳ ưu ái cho sinh viên tốt nghiệp từ các trường đại học, viện nghiên cứu tại Hoa Kỳ. Dưới đây là 4 lợi thế vượt trội dành cho du học sinh Mỹ:
Tiêu chuẩn mức lương tối thiểu "dễ thở" hơn (Giảm 25%)
Để đủ điều kiện nộp hồ sơ định cư theo diện tính điểm (chưa bàn đến việc cộng điểm), đương đơn bắt buộc phải có một lời mời làm việc (Job Offer) hợp lệ.
- Với người lao động thông thường: Mức lương đề nghị phải đạt tối thiểu 200% mức lương trung bình (median wage) của bang.
- Đặc quyền của du học sinh: Nếu bạn đã (hoặc dự kiến sẽ) nhận bằng Cử nhân, Thạc sĩ, Chuyên gia, hoặc Tiến sĩ từ một trường Đại học Mỹ trong vòng 1 năm kể từ ngày nộp đơn, mức lương yêu cầu tối thiểu được giảm xuống chỉ còn 150% mức lương trung bình của bang.
Thang điểm xét lương ưu đãi hơn
Hệ thống thiết lập hai thang đo điểm lương hoàn toàn tách biệt. Du học sinh có bằng cấp tại Mỹ cần mức thu nhập thấp hơn đáng kể để đạt được cùng một mốc điểm so với lao động nước ngoài:
- Để đạt 5 điểm cơ bản: Du học sinh chỉ cần mức lương bằng 200% trung bình bang (trong khi nhóm khác cần tới 250%).
- Để đạt 35 điểm tối đa: Du học sinh cần mức lương 450% trung bình bang (trong khi nhóm khác phải đạt tới 500%).
Điểm cộng lớn cho bằng cấp Mỹ (Đặc biệt là STEM)
Bằng cấp được cấp bởi các cơ sở giáo dục Hoa Kỳ luôn được cộng điểm cao hơn so với bằng cấp tương đương ở nước ngoài. Sự chênh lệch này đặc biệt lớn đối với khối ngành STEM (Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật, Toán học) và Y khoa:
- Bằng Thạc sĩ STEM: Nếu tốt nghiệp từ một viện đại học có đào tạo Tiến sĩ tại Mỹ (Doctoral institution), bạn được cộng tới 20 điểm – cao hơn rất nhiều so với mức 8 điểm dành cho Thạc sĩ STEM ngoài nước Mỹ/
- Bằng Tiến sĩ STEM / Y khoa: Tốt nghiệp tại Mỹ mang lại mức điểm tuyệt đối cho hạng mục giáo dục là 35 điểm (so với 30 điểm của bằng nước ngoài).
Lưu ý quan trọng: Đạo luật quy định sinh viên phải hiện diện vật lý (physically present) tại Mỹ trong suốt quá trình hoàn thành các tín chỉ mới được tính điểm ưu tiên này (các hình thức học từ xa từ ngoài nước Mỹ sẽ không được công nhận).
Lợi thế về Độ tuổi và Tiếng Anh
Đây là thế mạnh của đại đa số du học sinh đang học tập tại Mỹ. Đạo luật bổ sung các điểm cộng rất có lợi cho nhóm này:
- Độ tuổi: Nhóm tuổi từ 18 đến dưới 36 tuổi được cộng tối đa 6 điểm.
- Năng lực tiếng Anh: Điểm thi tiếng Anh chuẩn hóa nằm trong nhóm 10% người có điểm cao nhất (10th decile) sẽ mang về thêm 8 điểm.
Đạo luật America First gửi đi một thông điệp chiến lược rất rõ ràng: Nước Mỹ muốn giữ lại những bộ óc xuất sắc nhất mà hệ thống giáo dục của họ đã đào tạo. Nếu bạn đi du học Mỹ để theo học các chuyên ngành STEM tại Mỹ, có kỹ năng tiếng Anh xuất sắc và có khả năng tìm được việc làm tốt sau khi tốt nghiệp, lộ trình định cư của bạn dưới thời H.R. 11 sẽ vô cùng rộng mở và thuận lợi hơn hẳn so với các ứng viên từ ngoài nước Mỹ.
Lời khuyên từ chuyên gia Doslink
Việc chuyển dịch sang mô hình tính điểm của America First mang lại cả thách thức và cơ hội. Các ứng viên sở hữu bằng cấp cao (đặc biệt là nhóm ngành STEM), năng lực tiếng Anh tốt và khả năng thương lượng mức lương cao tại Mỹ sẽ chiếm ưu thế tuyệt đối. Ngược lại, các hình thức bảo lãnh người thân xa sẽ khép lại.
Đứng trước sự dịch chuyển này, việc lập hồ sơ di trú càng cần sự chuẩn xác và chiến lược dài hạn. Với hơn một thập kỷ đồng hành cùng hàng ngàn khách hàng, Doslink luôn cập nhật nhanh nhất các dự luật từ Quốc hội Hoa Kỳ để thiết kế lộ trình định cư an toàn, tối ưu thời gian và chi phí cho gia đình bạn.
Liên hệ ngay với Doslink để được các chuyên gia di trú đánh giá hồ sơ dựa trên thang điểm mới và hoạch định chiến lược định cư Mỹ thành công!