Hướng dẫn lộ trình chuyển tiếp Green List New Zealand 2027

Immigration New Zealand (INZ) công bố sẽ có cơ chế chuyển tiếp (Transitional arrangements) cho những người đủ điều kiện đang đi theo lộ trình Work to Residence Visa; các trang hướng dẫn sẽ được cập nhật gần ngày áp dụng.

Cơ chế chuyển tiếp hoạt động như sau: Nếu bạn đã bắt đầu tích lũy kinh nghiệm làm việc thực tế tại New Zealand trong ngành nghề đó trước ngày 08/03/2027, bạn vẫn được phép sử dụng thời gian này để cộng dồn cho đủ 24 tháng yêu cầu của diện Work to Residence Visa.

Thời gian đã tích luỹ không mất đi chỉ vì ngành nghề của bạn rời Green List vào tháng 3/2027, miễn là bạn vẫn làm ngành đó và tiếp tục đáp ứng yêu cầu của ngành trong Green List.

3 Lưu ý sống còn để áp dụng quy định chuyển tiếp:

1. Tích luỹ đủ 24 tháng trong 30 tháng: 24 tháng không cần liên tục nhưng phải nằm trong 30 tháng ngay trước khi nộp đơn. Đảm bảo bạn luôn giữ trạng thái visa lao động (như AEWV) hợp pháp và làm việc toàn thời gian (tối thiểu 30 giờ/tuần).
2. Không thay đổi yêu cầu khác: Cơ chế chuyển tiếp chỉ giữ lại việc tính thời gian làm việc. Bạn vẫn phải đáp ứng toàn bộ các điều kiện khác khi nộp Work to Residence Visa, bao gồm: mức lương theo yêu cầu của ngành tại thời điểm bắt đầu tính kinh nghiệm (hoặc lương trung vị lúc đó nếu ngành không quy định riêng), độ tuổi tối đa 55, trình độ tiếng Anh, chứng nhận sức khỏe và lý lịch tư pháp.
3. Giữ chặt hợp đồng hiện tại: Tránh nhảy việc sang các ngành nghề khác trong giai đoạn này, vì thời gian làm việc có thể ngừng được tính. Khi nộp đơn, công việc hoặc thư mời làm việc phải đến từ nhà tuyển dụng được công nhận (Accredited Employer).

Trong trường hợp bạn không thể hoàn thành mốc 24 tháng theo chuẩn cũ, bạn có thể xem xét Skilled Migrant Category (SMC) qua hai lộ trình không dựa trên tính điểm là Trades and Technician hoặc Skilled Work Experience, tùy thuộc vào ngành nghề, mức lương, bằng cấp và kinh nghiệm của bạn.

Làm thế nào để chứng minh 24 tháng kinh nghiệm hợp lệ?

Để chứng minh bạn đã làm việc đủ 24 tháng theo diện Work to Residence, Cơ quan Di trú New Zealand (INZ) yêu cầu giấy tờ chứng minh công việc đã làm, trong đó có 3 yếu tố cốt lõi: thời gian làm việc, mức lương thực nhận, và tính chất công việc.

Dưới đây là danh sách các giấy tờ thường cần chuẩn bị (INZ có thể yêu cầu thêm), được chia theo từng nhóm để dễ quản lý:

1. Bằng chứng từ cơ quan thuế và ngân hàng (để đối chiếu)

• Bản tóm tắt thu nhập từ IRD (IRD Summary of Earnings)
• Sao kê tài khoản ngân hàng (Bank Statements)

2. Bằng chứng từ Nhà tuyển dụng (Accredited Employer)

• Phiếu lương (Payslips)
• Hợp đồng lao động (Employment Agreement/Contract)
• Mô tả công việc (Job Description)
• Thư xác nhận của nhà tuyển dụng (Employer Letter)

Lời khuyên từ Doslink: Nếu trong 24 tháng đó bạn có thay đổi công ty (công việc mới vẫn thuộc Green List và đạt mức lương yêu cầu), bạn phải thu thập đủ thư xác nhận, hợp đồng và payslips từ tất cả các công ty bạn đã làm việc. Đảm bảo mọi tài liệu không viết bằng tiếng Anh đều phải kèm bản dịch tiếng Anh có chứng nhận (certified English translation).

Nếu mất việc hoặc nghỉ việc giữa chừng, thời gian đã tích luỹ vẫn được giữ, nhưng chỉ phần công việc trong 30 tháng ngay trước khi nộp đơn mới được tính. Hãy liên hệ Doslink để được đánh giá lộ trình cụ thể của bạn.

Những câu hỏi thường gặp về Green list New Zealand

Sự khác biệt cốt lõi giữa Tier 1 và Tier 2 trong Green List là gì?

Tier 1 (Straight to Residence) là lộ trình định cư trực tiếp. Nếu bạn có thư mời làm việc (Job offer) hợp lệ và đáp ứng đúng yêu cầu bằng cấp/kinh nghiệm, bạn có thể nộp Straight to Residence Visa mà không cần 24 tháng làm việc trước. Đây là Resident Visa; sau 2 năm liên tục giữ visa này, bạn mới có thể xin Permanent Resident Visa. Tier 2 (Work to Residence) yêu cầu làm việc tại New Zealand đúng vị trí đó trong 24 tháng trước khi đủ điều kiện nộp Work to Residence Visa, cũng là Resident Visa.

Với đợt cải tổ ngày 08/03/2027, những nhóm ngành nào chịu ảnh hưởng nặng nhất?

Nhóm thợ tay nghề cao (Trades) và kỹ thuật viên. 17 ngành nghề—bao gồm thợ cơ khí, thợ điện ô tô, thợ hàn, và giám sát xây dựng—sẽ bị loại khỏi lộ trình Work to Residence (Tier 2). Ngược lại, nhóm giáo viên giáo dục đặc biệt được ưu tiên hơn khi thăng hạng thẳng lên Tier 1.

Nếu ngành của tôi bị loại khỏi Green List vào năm 2027, tôi có mất cơ hội định cư không?

Không mất hẳn, nhưng điều kiện sẽ khác. Sự dịch chuyển này nhằm tránh chồng chéo hệ thống. Các ngành bị loại khỏi Green List có thể xét định cư qua Skilled Migrant Category (SMC). Bạn vẫn có thể định cư thông qua SMC nếu đáp ứng đủ yêu cầu về bằng cấp, kinh nghiệm và mức lương của lộ trình; INZ lưu ý SMC không phải lúc nào cũng dễ hơn với mọi người.

Du học sinh Việt Nam có bắt buộc phải chọn ngành học thuộc Green List để được định cư?

Không bắt buộc, nhưng là hướng đáng cân nhắc nếu bạn học bậc Cử nhân (Level 7) vì bạn chưa có lợi thế kinh nghiệm. Ngược lại, nếu bạn học Thạc sĩ (Level 9), bằng thạc sĩ có thể được 5–6 điểm trong lộ trình tính điểm của SMC (Points-based pathway, cần đủ 6 điểm). Ở bậc Master, ưu tiên hàng đầu là chọn ngành đúng nền tảng (background) để tối ưu khả năng kiếm việc, thay vì gượng ép chạy theo Green List.

Job Offer (Thư mời làm việc) cho diện Green List cần đáp ứng những tiêu chí khắt khe nào?

Thư mời không chỉ cần đúng chức danh. Nó phải là công việc toàn thời gian (tối thiểu 30 giờ/tuần), là hợp đồng dài hạn (permanent) hoặc có thời hạn ít nhất 12 tháng, và phải do một Nhà tuyển dụng được công nhận (Accredited Employer) cấp. Đồng thời, mức lương và mô tả công việc phải khớp với tiêu chuẩn của Cơ quan Di trú New Zealand (INZ).

Làm thế nào để biết bằng cấp của tôi được New Zealand công nhận cho vị trí Green List?

INZ sử dụng Khung Bằng Cấp New Zealand (NZQF). Nếu bạn tốt nghiệp ngoài New Zealand, bạn phải kiểm tra xem bằng cấp của mình có nằm trong “Danh sách các bằng cấp được miễn đánh giá” hay không. Nếu không, bạn bắt buộc phải nộp hồ sơ cho Cơ quan Quản lý Bằng cấp New Zealand (NZQA) để làm Đánh giá Bằng cấp Quốc tế (IQA).

Chuyên gia Công nghệ thông tin (IT) có lợi thế gì trong hệ thống Green List hiện tại?

IT là nhóm được ưu tiên trong hệ thống định cư NZ. Có tới 12/13 mã ngành IT (như Kỹ sư phần mềm, Chuyên gia an ninh mạng) thuộc Tier 1. Nếu có job offer hợp lệ và đáp ứng yêu cầu riêng của ngành, bạn có thể nộp Straight to Residence Visa mà không cần 24 tháng làm việc trước.

Khối ngành Y tế có phải lúc nào cũng được định cư ngay không?

Đa số là có. Nhóm Y tế và dịch vụ xã hội chiếm phần lớn Green List, và đa số vị trí thuộc Tier 1. Tuy nhiên, yêu cầu cốt lõi không chỉ là bằng cấp, mà bạn phải vượt qua rào cản lớn nhất: đạt đủ điều kiện để đăng ký hành nghề (Registration) với Hội đồng Nghề nghiệp liên quan tại New Zealand (ví dụ: Hội đồng Điều dưỡng NZ).

Visa AEWV (Accredited Employer Work Visa) đóng vai trò gì trong lộ trình Green List?

AEWV là lộ trình để sang New Zealand làm việc trước; với Tier 1, bạn cũng có thể nộp Straight to Residence Visa khi đã có job offer hợp lệ. Với Job Check cho một ngành thuộc Green List và yêu cầu công việc khớp danh sách, nhà tuyển dụng được miễn thực hiện Bài kiểm tra Thị trường Lao động (Labour Market Test – không cần chứng minh không có người bản địa làm được việc). Bạn dùng AEWV để sang NZ làm việc, sau đó chuyển tiếp sang Straight to Residence (nếu Tier 1) hoặc làm việc đủ 24 tháng (nếu Tier 2).

Người đi theo diện Green List có thể mang theo gia đình với quyền lợi gì?

Tùy loại visa và mức lương của bạn. Nếu đang giữ AEWV, bạn có thể hỗ trợ bạn đời xin Partner of a Worker Work Visa khi công việc đạt mức kỹ năng và lương theo quy định. Con phụ thuộc có thể xin Dependent Child Student Visa tùy điều kiện AEWV và có thể được xem là domestic student nên không đóng học phí phổ thông. Khi nộp Straight to Residence hoặc Work to Residence Visa, bạn có thể đưa bạn đời và con phụ thuộc từ 24 tuổi trở xuống vào cùng đơn.