Theo thống kê của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, mỗi năm có khoảng 390.000 đến 440.000 visa định cư được cấp cho người nước ngoài theo các diện việc làm (Employment Preferences) và bảo lãnh gia đình (Family Preferences), bao gồm cả trường hợp chuyển diện tại Mỹ. Việt Nam thường xuyên nằm trong top 10 quốc gia có số lượng người nhập cư mới mỗi năm.
Việc nắm rõ những lưu ý dành cho người mới định cư Mỹ sẽ giúp bạn và gia đình có sự chuẩn bị kỹ lưỡng hơn để nhanh chóng thích nghi và giảm thiểu những bỡ ngỡ khi bắt đầu sinh sống và làm việc tại quốc gia đa văn hóa.
Lưu ý trước khi nhập cảnh Mỹ
Chuẩn bị trước chuyến bay
- Đảm bảo hộ chiếu còn hạn ít nhất 6 tháng và mang theo visa định cư được cấp. Kiểm tra kỹ thông tin trên visa để tránh sai sót.
- Mang theo các giấy tờ quan trọng như thư chấp thuận định cư, giấy khai sinh, giấy kết hôn (nếu có), và các tài liệu liên quan đến hồ sơ định cư. Lưu bản sao điện tử và bản cứng riêng biệt.
- Đặt vé một chiều (one-way) vì bạn sẽ định cư lâu dài. Kiểm tra với hãng hàng không về chính sách hành lý cho người định cư, một số hãng có ưu đãi cho đối tượng này.
- Một số hãng hàng không khi nhập cảnh có thể yêu cầu giấy tờ y tế, ví dụ như chứng nhận tiêm vaccine,… Bạn hãy kiểm tra trước với đại sứ quán hoặc hãng bay.
- Tìm hiểu thông tin về sân bay nhập cảnh tại Mỹ (như JFK, LAX, SFO) để biết quy trình nhập cảnh và phương tiện di chuyển sau khi đến. Hiện tại cũng đã có những chặng bay thẳng từ Việt Nam đến Mỹ, như chuyến bay từ Hồ Chí Minh/Hà Nội đến San Francisco. Còn lại hầu hết các chuyến bay khác đều phải quá cảnh 1 đến 2 chặng. Tổng thời gian bay thẳng từ Việt Nam đến Mỹ là khoảng 14 tiếng. Nếu quá cảnh sẽ phải tốn ít nhất 18 – 22 tiếng, lâu hơn nếu quá cảnh dài hoặc thời tiết xấu.
Chuẩn bị hành lý
Đối với hành lý ký gửi:
- Tùy mỗi hãng bay, bạn được phép ký gửi từ 23 – 32kg mỗi kiện hành lý, phổ biến nhất là kiện 23kg và được gửi tối đa 2 kiện mỗi chuyến bay. Bạn nên kiểm tra chính sách của hãng bay để nắm quy định cụ thể. Trường hợp hành lý ký gửi vượt quá cân nặng cho phép, bạn sẽ phải thanh toán thêm phí hành lý.
- Hành ký cần được đóng gói cẩn thận, chắc chắn và nên ghi tên, địa chỉ liên lạc trên hành lý.
- Không mang thực phẩm tươi (thịt, rau, trái cây), sấy khô, hạt giống, hoặc các sản phẩm nông nghiệp có quy định nghiêm ngặt về kiểm dịch.
Đối với hành lý xách tay:
- Đảm bảo hành lý xách tay không vượt quá kích thước (thường là 56x36x23cm) và trọng lượng tối đa thông thường là 7kg theo quy định hãng bay.
- Mang theo giấy tờ quan trọng, tiền mặt, thuốc men, và các vật dụng cá nhân cần thiết. Giới hạn chất lỏng trong hành lý xách tay là 100ml mỗi chai, đựng trong túi zip trong suốt.
- Thuốc được phép mang vào Mỹ là các loại thuốc dành cho bệnh nhân tiểu đường hoặc được bác sĩ kê đơn. Thuốc phải có nhãn mác rõ ràng, còn hạn sử dụng. Cấm mang thuốc tán nhuyễn vào Mỹ.
- Mỹ không giới hạn số tiền mặt được mang theo nhưng nếu mang trên 10.000 USD, bạn phải khai báo với hải quan Mỹ khi nhập cảnh.
- Không mang lên máy bay các vật sắc nhọn có khả năng sát thương như dao, kéo, bật lửa, bấm móng tay,…
Lưu ý cho người mới định cư Mỹ
Nhà ở
Làm gì khi mới qua Mỹ định cư? Điều đầu tiên chúng ta cần làm là tìm kiếm cho mình một chỗ ở phù hợp. Tùy vào nhu cầu và khả năng kinh thế mà có thể lựa chọn hình thức thuê nhà hoặc mua nhà. Thông thường, hợp đồng thuê nhà tại Mỹ có thời hạn 12 tháng, yêu cầu đặt cọc trước 1 – 2 tháng và thanh toán tiền thuê theo từng tháng.
Một số lưu ý khi thuê/mua nhà tại Mỹ:
- Đọc kỹ các điều khoản trong hợp đồng thuê/mua nhà, phải ghi rõ các điều khoản thanh toán tiền, đặt cọc tiền.
- Xem kỹ cơ sở vật chất ngôi nhà, an ninh khu vực. Nếu có trục trặc nào khi thuê nhà thì cần liên hệ chủ nhà để được hỗ trợ sửa chữa.
- Người định cư Mỹ cần biết những bảo hiểm phù hợp khi mua nhà, một số bảo hiểm bắt buộc khi mua nhà có vốn vay ngân hàng như bảo hiểm cháy nổ,…
Chi phí sinh hoạt
Chi phí sinh hoạt tại Mỹ phụ thuộc vào khu vực sinh sống. Trung bình một người độc thân sẽ chi tiêu từ 2.000 – 3.500 USD/tháng. Tiền thuê nhà và tiền ăn uống chiếm phần lớn, dao động 1.500 – 2.500 USD/tháng tùy thành phố (New York, San Francisco đắt đỏ hơn nhiều so với Texas hay Florida). Các tiện ích như điện, nước, internet rơi vào tầm 100 – 200 USD.
Bạn có thể tự nấu ăn để giảm áp lực chi phí, số tiền mua thực phẩm trung bình khoảng 100 USD/tuần. Ngược lại, nếu ăn ngoài, mỗi bữa ăn tại nhà hàng có thể từ 20 – 30 USD/món. Ngoài ra, Mỹ có văn hóa tips từ 15 – 18% tổng giá trị hóa đơn khi ăn tại nhà hàng. Nếu đi theo nhóm 6 người trở lên, sẽ được xem là “small party”, một khoản phí phục vụ cũng sẽ được tính thêm vào hóa đơn.
Giao thông & phương tiện công cộng
Tại Mỹ, phương tiện công cộng như xe buýt hay tàu điện ngầm không phổ biến ở nhiều khu vực, ngoại trừ các thành phố lớn. Phần lớn người dân lựa chọn ô tô là phương tiện di chuyển chính. Nếu sử dụng xe buýt, chi phí trung bình khoảng 6 USD/ngày.
Để lấy bằng lái ô tô, học viên cần phải vượt qua phần thi lý thuyết trước khi được học và thi phần thực hành. Lưu ý cho người mới định cư Mỹ trong văn hóa giao thông ở đây đó là luôn phải ưu tiên nhường đường cho người đi bộ, nếu vi phạm có thể bị xử phạt nặng.
Đăng ký an sinh xã hội
Mở tài khoản ngân hàng
Hướng dẫn cho người mới định cư Mỹ mở tài khoản ngân hàng bạn nên chọn các ngân hàng uy tín như Chase, Bank of Ameria. Điều kiện mở tài khoản tương đối dễ dàng, bạn chỉ cần có số an sinh xã hội (SSN), giấy tờ tùy thân (hộ chiếu, thẻ xanh) và địa chỉ cư trú hoặc hợp đồng thuê nhà tại Mỹ. Chi phí quản lý tài khoản thường 0 – 15 USD/tháng, miễn phí nếu bạn duy trì số dư tối thiểu trong tài khoản từ 25 – 100 USD tùy ngân hàng.
Đăng ký thẻ tín dụng (secured credit card) cũng là một trong những quan tâm lớn của người mới định cư Mỹ. Bạn đăng ký với ngân hàng và đặt cọc 200 – 500 USD để nhận hạn mức tín dụng tương đương. Bạn sử dụng thẻ cho các giao dịch nhỏ như đổ xăng, đi siêu thị,… và thanh toán đầy đủ, đúng hạn mỗi tháng. Sau 6 – 12 tháng, bạn có thể nâng cấp lên thẻ tín dụng thông thường và lấy lại tiền đặt cọc.
Việc thanh toán đúng hạn sẽ giúp bạn xây dựng điểm tín dụng (credit score). Đây bước quan trọng để ổn định tài chính, đặc biệt với người mới định cư. Điểm tín dụng ảnh hưởng đến việc thuê nhà, vay vốn, mua xe, hoặc xin việc.
Cơ hội việc làm & thuế
Tìm việc làm tại Mỹ có thể là thách thức ban đầu nhưng cũng mở ra nhiều cơ hội hấp dẫn để người định cư xây dựng tương lai. Đối với diện định cư EB-3, đương đơn chính có việc làm hợp pháp ngay khi đến Mỹ thông qua doanh nghiệp bảo lãnh. Vợ/chồng đi cùng có thể xin giấy phép làm việc (EAD) để làm việc tự do trong bất kỳ ngành nghề nào, giúp gia tăng thu nhập và hỗ trợ gia đình trong giai đoạn đầu ổn định cuộc sống.
Lưu ý, người lao động và hộ gia đình có phát sinh thu nhập đều bắt buộc phải kê khai thuế thu nhập cá nhân trước ngày 15.04 hàng năm. Ngoài thuế thu nhập cá nhân, còn có thuế tài sản (nếu sở hữu bất động sản) và thuế hàng hóa, dịch vụ (tính vào mỗi lần mua sắm).
Chăm sóc sức khỏe & bảo hiểm
Hệ thống y tế tại Mỹ có chất lượng cao, tuy nhiên lại khá phức tạp và đắt đỏ. Vì vậy, việc người mới định cư gần như bắt buộc phải mua bảo hiểm y tế để giảm thiểu áp lực tài chính khi khám chữa bệnh. Bạn nên đăng ký bảo hiểm trong 60 ngày sau khi nhập cảnh Mỹ. Có các lựa chọn phổ biến như bảo hiểm qua công ty, Marketplace (ACA/Obamacare), Medicaid/Medicare, bảo hiểm tư nhân,…
Ngoài ra, dịch vụ bác sĩ gia đình (primary care physician) cũng được ưa chuộng ở Mỹ. Bác sĩ gia đình sẽ là người theo dõi sức khỏe lâu dài và giới thiệu bệnh nhân đến các bác sĩ chuyên khoa khi cần thiết.
Trong trường hợp khẩn cấp, bạn hãy gọi 911 hoặc đến phòng cấp cứu (ER), chi phí ER cao rất cao khoảng 1.000 – 5.000 USD nếu không có bảo hiểm.
Học tập cho con cái
Sau khi hoàn tất thủ tục nhập cư ở Mỹ thì các phụ huynh sẽ quan tâm đến việc tìm kiếm môi trường học tập phù hợp cho con em của mình. Khi đã có thẻ xanh Mỹ, con cái sẽ được hưởng các quyền lợi:
- Học miễn phí tại các trường công lập từ lớp 1 đến lớp 12
- Cơ hội học tập tại các trường đại học lớn với chi phí thấp hơn so với du học sinh
- Tỷ lệ tìm được việc làm sau tốt nghiệp tương đương với người bản xứ.
Lưu ý, tuy con được học trường công miễn phí nhưng bạn có thể tốn chi phí cho sách vở, đồng phục, hoặc hoạt động ngoại khóa khoảng 100 – 300 USD/năm tùy trường. Một số trường có chính sách hỗ trợ nếu gia đình có thu nhập thấp.
Văn hóa
Số lượng người Việt sống tại Mỹ khá lớn và đoàn kết, tập trung nhiều ở các bang như California, Texas, Washington hay Florida. Lưu ý cho người mới định cư Mỹ cần chú trọng văn hóa để hòa nhập tốt hơn với cộng đồng người Việt cũng như người bản xứ:
- Tôn trọng sự riêng tư, đúng giờ, giao tiếp lịch sự.
- Người Mỹ đề cao sự thẳng thắn, bình đẳng và đa dạng văn hóa, do đó bạn nên tránh bình luận nhạy cảm về chủng tộc, tôn giáo.
Lời khuyên cho người mới qua Mỹ định cư
- Chủ động kết nối và hòa nhập: Tham gia vào những hội nhóm cộng đồng người Việt đồng thời tạo lập mối quan hệ với cả những người từ các quốc gia khác để hòa nhập nhanh chóng.
- Hiểu và tuân thủ pháp luật: Khác với Việt Nam, hệ thống luật pháp ở Mỹ rất chặt chẽ. Người vi phạm có thể bị phạt nếu vứt rác không đúng nơi quy định.
- Tìm hiểu về văn hóa và lối sống của người Mỹ để hòa nhập tốt hơn với người bản xứ cũng như các cộng đồng người nước ngoài khác tại Mỹ.
- Trang bị tiếng Anh vững vàng: Dù cộng đồng người Việt rất đông đảo tại Mỹ nhưng để gia đình và con cái phát triển lâu dài về học hành – sự nghiệp, tiếng Anh là yếu tố then chốt.
- Tìm hiểu quy định riêng tại địa phương, tiểu bang bạn sống để thích nghi nhanh hơn.
- Nếu được, hãy lấy bằng lái xe ô tô sớm nhất có thể.
Đi Mỹ định cư, diện nào khả thi nhất?
Hiện nay, các hình thức phổ biến nhất giúp người Việt định cư tại Mỹ có thể kể đến:
- Diện việc làm EB-3: dành cho đa dạng ứng viên từ lao động phổ thông cho đến tay nghề cao có kỹ năng xuất sắc. Diện EB-3 đem lại quyền lợi thường trú nhân cho cả gia đình (vợ/chồng và các con dưới 21 tuổi).
- Diện đầu tư EB-5: dành cho các gia đình có khả năng tài chính mạnh mẽ, sẵn sàng đầu tư từ 800.000 – 1.050.000 USD vào các dự án được phê duyệt để lấy thẻ xanh cho cả gia đình.
- Diện du học: với hình thức này, bạn sẽ cần phải trải qua giai đoạn khá dài, đi từ du học, thực tập, làm việc tạm thời cho đến xin visa định cư. Một số du học sinh chuyển diện EB-3 ngay khi đang học tập tại Mỹ để rút ngắn lộ trình lấy thẻ xanh định cư.
Mỗi diện định cư đều có quy định và lưu ý riêng, tùy theo nhu cầu và mục tiêu của từng cá nhân hoặc gia đình, Doslink sẽ đồng hành, hỗ trợ khách hàng trong suốt hành trình thực hiện hồ sơ định cư cho đến khi khách hàng đã ổn định cuộc sống tại Mỹ. Liên hệ ngay để được tư vấn chi tiết.
Xem thêm các tin tức EB-3
