Bảo lãnh thân nhân là con đường định cư Mỹ rất phổ biến đối với người Việt nhờ ưu điểm về chi phí và thủ tục. Tuy nhiên, thời gian chờ xét duyệt hồ sơ thường rất lâu, có thể kéo dài hàng chục năm để hoàn tất hồ sơ và nhận thẻ xanh. Chính vì sự chậm trễ này, rất nhiều rủi ro không lường trước có thể xảy ra. Một trong những vấn đề nan giải nhất là trường hợp người bảo lãnh hoặc đương đơn chính qua đời trong quá trình chờ đợi.
Vậy câu hỏi đặt ra là: Liệu hồ sơ thẻ xanh có bị hủy bỏ? Người được bảo lãnh hoặc người phụ thuộc cần phải làm gì để tiếp tục giấc mơ định cư? Hãy tìm hiểu chi tiết và lời giải đáp cho vấn đề phức tạp này trong bài viết dưới đây.
Phân biệt người bảo lãnh và đương đơn chính
Người bảo lãnh (Petitioner / Sponsor): Là công dân hoặc thường trú nhân Mỹ hợp pháp, đứng ra bảo lãnh cho người thân (là vợ/chồng, cha mẹ, con cái, anh chị em) đang ở nước ngoài. Người bảo lãnh trực tiếp nộp đơn xin bảo lãnh I-130 lên USCIS và cung cấp bản khai bảo trợ tài chính để chứng minh khả năng hỗ trợ cho người được bảo lãnh.
Đương đơn chính (Principal Applicant): Là người ở nước ngoài được bảo lãnh và đứng tên chính trong đơn xin bảo lãnh. Đương đơn chính sẽ trực tiếp nộp xin visa mẫu DS-260 và tham gia phỏng vấn tại Lãnh sự quán/Đại sứ quán.
Quy trình cơ bản diện bảo lãnh thân nhân
Làm gì nếu người bảo lãnh qua đời?
Như đã đề cập, hồ sơ bảo lãnh đi Mỹ có thời gian xét duyệt rất dài do lượng tồn đọng lớn và giới hạn hạn ngạch visa cấp hàng năm. Chẳng hạn như diện F3 – Công dân Mỹ bảo lãnh con đã lập gia đình xét từ 12 – 13 năm, diện F4 – Công dân Mỹ bảo lãnh anh chị em xét trên 14 – 15 năm.
Thời gian chờ dài đằng đẵng có thể xảy ra những biến cố không mong muốn như người bảo lãnh không may qua đời. Theo quy tắc chung của USCIS, khi người bảo lãnh qua đời, đơn I-130 sẽ tự động bị hủy bỏ (automatically revoked), bất kể đơn đang chờ xử lý hay đã được chấp thuận. Tuy nhiên, pháp luật Mỹ cũng có quy định cho phép đương đơn cứu xét hồ sơ thông qua hai cơ chế chính: Khôi phục Nhân đạo (Humanitarian Reinstatement) và Điều khoản 204(l).
Trường hợp 1 - Người bảo lãnh qua đời TRƯỚC khi đơn I-130 được chấp thuận
- Ít nhất 1 người được bảo lãnh (đương đơn chính hoặc người phụ thuộc) phải đang cư trú tại Mỹ vào thời điểm người bảo lãnh qua đời và phải tiếp tục cư trú vào thời điểm nộp đơn xin cứu xét.
- Có người thân thay thế (Substitute Sponsor) đủ điều kiện ở Mỹ để nộp Bản khai bảo trợ tài chính. Người bảo trợ thay thế này phải là thành viên gia đình (vợ/chồng, cha mẹ, anh chị em, con cái, ông bà, cháu trai/gái, cha/mẹ vợ/chồng) hoặc người giám hộ hợp pháp của đương đơn.
Trường hợp 2 - Người bảo lãnh qua đời SAU khi đơn I-130 được chấp thuận nhưng trước khi nhận visa
Đương đơn có thể xin cứu xét thông qua hai cơ chế: Điều khoản INA 204(l) hoặc Cứu xét nhân đạo (Humanitarian Reinstatement):
- Nếu là diện thân nhân trực hệ, hồ sơ có thể tiếp tục được xử lý theo Điều khoản 204(l), tương tự trường hợp 1.
- Nếu là diện ưu tiên gia đình, đương đơn sẽ áp dụng cơ chế Cứu xét nhân đạo (Humanitarian Reinstatement), với điều kiện:
- Cung cấp bằng chứng thuyết phục về lợi ích nhân đạo đáng kể (ví dụ: ảnh hưởng tâm lý/tài chính nghiêm trọng nếu không được nhập cảnh; Mối quan hệ ràng buộc mạnh mẽ với người thân khác ở Mỹ; Tuổi tác, sức khỏe của đương đơn hoặc người phụ thuộc, Thời gian cư trú hợp pháp đủ lâu tại Mỹ; Sự chậm trễ trong việc xử lý hồ sơ của chính phủ,…)
- Có người bảo trợ tài chính thay thế đủ điều kiện, tương tự như trường hợp 1.
Điều khoản 204(l) thường là điều khoản bắt buộc và USCIS phải tiếp tục xử lý hồ sơ nếu đương đơn đáp ứng đủ điều kiện, trong khi Cứu xét nhân đạo hoàn toàn mang tính chất tùy nghi và do USCIS quyết định dựa trên mức độ thuyết phục của yếu tố nhân đạo.
Dù thuộc diện bảo lãnh nào, người được bảo lãnh đều cần phải tìm kiếm người bảo trợ tài chính thay thế đủ điều kiện và thông báo ngay cho cơ quan xử lý hồ sơ về việc người bảo lãnh qua đời. Việc thông báo chậm trễ khiến đơn I-130 không được khôi phục.
Làm gì nếu đương đơn chính qua đời?
Ngoài rủi ro người bảo lãnh qua đời, trường hợp đương đơn chính mất đi cũng là một trong những mối quan tâm lớn của nhiều gia đình chờ hồ sơ bảo lãnh.
Đương đơn chính qua đời SAU khi được cấp visa
Nếu đương đơn chính qua đời sau khi được cấp visa nhưng chưa kịp nhập cảnh Mỹ, các thành viên phụ thuộc đi kèm (vợ/chồng, con cái) vẫn có thể nhập cảnh Mỹ một cách hợp pháp bằng visa đã được cấp. Quyền lợi của họ vẫn được duy trì vì quá trình cấp visa đã hoàn tất trước khi sự việc xảy ra.
Đương đơn chính qua đời TRƯỚC khi được cấp visa
Nếu đương đơn chính qua đời trước khi được cấp visa (tức là hồ sơ đang trong quá trình xét duyệt I-130, NVC hoặc I-485), thì theo quy tắc chung, toàn bộ hồ sơ bảo lãnh sẽ bị hủy bỏ tự động. Các thành viên phụ thuộc sẽ mất quyền lợi được cấp visa, kể cả khi người bảo lãnh vẫn còn sống.
Luật Cứu xét nhân đạo không áp dụng cho người phụ thuộc nếu đương đơn chính qua đời. Tuy nhiên, Điều khoản INA 204(l) lại là giải pháp “cứu cánh” giúp khôi phục quyền lợi cho người phụ thuộc, nếu họ đáp ứng:
- Đang cư trú tại Mỹ vào thời điểm đương đơn chính qua đời.
- Đương đơn chính qua đời trong khi I-130 đang được xử lý, đã chấp thuận hoặc đơn I-485 đang được xử lý.
- Người phụ thuộc tìm được một người bảo trợ thay thế đủ điều kiện
Người bảo lãnh diện vợ chồng qua đời
Trường hợp công dân Mỹ bảo lãnh vợ/chồng (IR1/CR1) nhưng người công dân đó không may qua đời là trường hợp được luật pháp Mỹ bảo vệ quyền lợi mạnh mẽ và ưu tiên nhất. Điểm đặc biệt cốt lõi so với tất cả các diện bảo lãnh gia đình khác là người được bảo lãnh (người góa vợ/góa chồng) có thể tự mình bảo lãnh cho bản thân và con cái phụ thuộc đi kèm, và được chuyển sang diện Thân nhân trực hệ góa vợ/góa chồng (IRW) mà không cần chờ đợi lịch chiếu khán. Tuy nhiên trong nhiều trường hợp họ vẫn cần tìm người bảo trợ tài chính thay thế, nhằm đáp ứng yêu cầu pháp lý về chứng minh khả năng tự túc tài chính.
Quy trình tiếp tục hồ sơ thẻ xanh sẽ tùy vào giai đoạn:
- Nếu đơn I-130 đã nộp, đang chờ xét hoặc đã được chấp thuận: Đơn I-130 sẽ tự động được chuyển đổi thành đơn I-360 và được xử lý dưới diện IRW, người góa phụ/góa chồng chỉ cần bổ sung giấy chứng tử của công dân Mỹ đã qua đời.
- Nếu đơn I-130 chưa được nộp: Người góa phụ/góa chồng có thể tự nộp đơn I-360 trong vòng 2 năm kể từ ngày người bảo lãnh (công dân Mỹ) qua đời, đồng thời chứng minh là vợ/chồng hợp pháp của công dân Mỹ tại thời điểm người đó qua đời và chưa tái hôn.
Con đường lấy thẻ xanh chiến lược
Quá trình bảo lãnh diện gia đình, đặc biệt các diện F1, F2B, F3, F4 thường kéo dài nhiều năm, thậm chí hàng thập kỷ. Sự chờ đợi này mang theo những rủi ro pháp lý không lường trước mà Doslink đã phân tích bên trên. Sự kiện người bảo lãnh hoặc đương đơn chính qua đời có thể khiến toàn bộ hồ sơ I-130 bị hủy bỏ và các thành viên gần như mất đi cơ hội định cư Mỹ theo diện bảo lãnh, trừ trường hợp ngoại lệ hiếm hoi hoặc chứng minh hồ sơ thuyết phục để được cứu xét hồ sơ.
Để tránh những biến cố cá nhân không lường trước và rút ngắn thời gian chờ đợi thẻ xanh, Doslink khuyến nghị Quý khách hàng nên cân nhắc chuyển hướng chiến lược sang các chương trình định cư diện việc làm như EB-3 hoặc đầu tư EB-5. Các chương trình này thường có thời gian xử lý ngắn hơn và ít phụ thuộc vào các biến số cá nhân trong gia đình.
Doslink sẵn lòng phân tích chi tiết hồ sơ cá nhân của Quý khách để xác định điều kiện và đề xuất lộ trình định cư Mỹ phù hợp nhất, giúp Quý khách đạt được mục tiêu định cư một cách nhanh chóng và an toàn hơn.
Xem thêm các tin tức định cư Mỹ
